Выборы 2021. Фактчек Расследования

Жети аккаунт, бир сүрөт: “фейк-фабрикаларды” текшеребиз

15.09.2021

Жети аккаунт, бир сүрөт: “фейк-фабрикаларды” текшеребиз

Социалдык тармактардагы фейктер – бул башка бирөөлөрдүн сүрөтүн пайдаланган колдонуучулар. Factcheck.kg Facebook социалдык тармагындагы саясий партиялардын баракчаларында иш алып барган 1500 аккаунтту изилдеп көрүп, учурда фейк-фабрикалар дагы деле актуалдуу экенине ынанды. Эми бул фейктерди кантип аныктаса болорун окурман менен бөлүшөлү.

Фейктер

Алия Эркинова. Бир караганда кадимки чыныгы колдонуучудай элес калтырат. Ал Ош шаарынан экенин, бирок учурда Бишкекте жашарын белгилеген, анан калса окуган жерин да көрсөткөн. Дайыма пост жазып турат. Бирок, бул кадимки фейк. Чыныгы адамга окшошуу амалын издеп, өзү жөнүндө маалымат жазган, башка бирөөгө таандык сүрөттөрдү алып, face app программасы  аркылуу өзгөртүп койгон. 

Башкача айтканда эки башка чыныгы адамдын сүрөтүн алып, андан жасалма сүрөт пайда кылган. 

Мисалы, бул кореялык белгилүү сүрөт. Болжол менен 2014-жылы пайда болгон. Бирок нукура сүрөт менен салыштырсак, бир нече айырмачылыктарды көрө алабыз. 

Бул аккаунттун баракчасында болгону 4 сүрөттөн анын жүзүн көрсө болот. Анын ичинен үч сүрөт face app тиркемесинин жардамы менен өзгөртүлгөнүн көрсө болот.  Ал Айсулуу Тыныбекованын сүрөтүн өзгөртүүсүз калтырган, себеби аны башка колдонуучулар дароо таанымак. 

Ильгиз Капаров – бул саясий фейк аккаунт. Анын баракчасында болгону эки гана сүрөт бар.

Search4Face тиркемесинин жардамы менен биз бир эле аватарды колдонгон 6 аккаунтту таба алдык.

 

Чынында сүрөт Булат Бальжинимаев деген адамга таандык. Биз Булат менен байланышып, башка аккаунттар тууралуу сураганыбызда, алар менен эч кандай байланышы жок экенин билдирди.

Булаттын Instagram баракчасындагы лентасына көз чаптырып, биз издеген жана фейк аккаунттар колдонгон сүрөттү таптык. 

Экинчи сүрөттү дагы Search4Face трикемесинин жардамы менен текшерип көрүп, аны да бир нече фейк аккаунт колдонорун аныктадык.  

Муканбетова Наристе. Бул аккаунт Бишкек шаардык кеңешине шайлоо өнөктүгү учурунда түзүлгөн. Бул колдонуучунун лентасынан бир гана сүрөттү көрсө болот. Сырттан караган адам бул аккаунт социалдык тармакта активдүү эмес болсо керек деп ойлоп калышы мүмкүн. 

Чындыгында Муканбектова Наристе постторду ар кандай группалар менен бөлүшүп, күн өткөрөт. Шайлоо учурунда “Эмгек”  партиясынын кандидаты Мадияр Кулуевди аябай жарнамалаган. 

Анын социалдык тармактарда өзүн алып жүрүүсү, жазганы да ишендирерлик.

Эми биз бул аккаунт фейк экенин далилдеп берели. 

Яндекс  сайтынын сүрөт аркылуу издөө мүмкүнчүлүгүнөн пайдаланып, бул сүрөт эң алгач 2018-жылдын 24-декабрында жарыяланганын аныктадык. 

Асема Санатбаева аттуу колдонуучу бул сүрөттү ВКонтакте социалдык тармагына жүктөгөн.

Factcheck.kg редакциясы фейсбукта  саясатчыларды жана саясий партияларды жарнама кылган 1500 аккаунтту текшерип көрдү. Анын ичинен 400ү шектүү болуп чыкты. 

Шектүү дегенибиз – алар соц тармакта өтө активдүү бирок өзү тууралуу бир дагы маалымат жок. Ал эми 50 аккаунт башка колдонуучулардын сүрөттөрүн пайдалангандыктан, алардын фейк экенин далилдей алдык. Бирок чынында, албетте фейктер мындан бир нече эсе көп. 

Биз менен бирге болуңуз жана алданбаңыз!

Имя аккаунта Ссылка на доказательство
Yuldashev Uzb
https://sun9-87.userapi.com/impf/c850620/v850620636/1088bd/XCCZOSHllFE.jpg?size=320×320&quality=96&sign=9939f81516b4e2f6a3433ba6143cba38&c_uniq_tag=lVn703sdN8Q2hkSpFLcELgt_0ts0eJl_oUedkJ42usM&type=album
Алия Эркинова https://yandex.ru/images/search?cbir_id=2501627%2FaWTH796YfHXuP1NORE1spA1187&pos=0&rpt=imageview&img_url=https%3A%2F%2Fsun9-24.userapi.com%2Fimpf%2FZ5o4gZXm4wMJbI7pk3p3AbTrBcr4_SHM1b4zaw%2Fv3bu7IPpPJc.jpg%3Fsize%3D604x604%26quality%3D96%26sign%3D99dab87a626ccc2f859a053c5fa71ad8&cbir_page=similar&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F2501627%2FaWTH796YfHXuP1NORE1spA1187%2Forig
Муканбетова Наристе https://vk.com/albums315416707?profile=1
Анара Чынгызовна https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F2788223%2FC0VtXrO3_9z7jtS6Kde_fg1504%2Forig&cbir_id=2788223%2FC0VtXrO3_9z7jtS6Kde_fg1504
Таттыбүбү Эрмекова
https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1073439%2FSuK5k2Vy4wLGvls8JpJNzA1840%2Forig&cbir_id=1073439%2FSuK5k2Vy4wLGvls8JpJNzA1840
Айка Асылбекова https://www.instagram.com/p/CBbWjksBhWO/
Ыйман Нуру https://www.facebook.com/profile.php?id=100056018886129
Эрнист Мырзабеков https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F4807308%2Fn8wi9dzCzI7u9EQDzUaptA2061%2Forig&cbir_id=4807308%2Fn8wi9dzCzI7u9EQDzUaptA2061
Алишер Бакиров https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F4612782%2FJUAXTDkTZK7HPAqSF7lAiw4889%2Forig&cbir_id=4612782%2FJUAXTDkTZK7HPAqSF7lAiw4889
Данияр Садыков
https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1722399%2FdTyILBL24XqKJCxAAjJnjA3818%2Forig&cbir_id=1722399%2FdTyILBL24XqKJCxAAjJnjA3818
Мээрим Маматалиева https://vk.com/id231246732
Наринэ Айдинова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1696666%2FctTqn11fGfHc9IN4unVlAA5511%2Forig&cbir_id=1696666%2FctTqn11fGfHc9IN4unVlAA5511
Jamila Karimova https://vegnews.com/2021/6/kylie-jenner-reformulates-her-lip-kit-line-to-be-fully-vegan
Чынгыз Ханович https://www.infpol.ru/196292-urozhenets-buryatii-poboretsya-za-zvanie-samogo-krasivogo-muzhchiny-v-mire/
Алина Сазонова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F4828928%2FktWp77NMsnMxiUzB1y6dFw3352%2Forig&cbir_id=4828928%2FktWp77NMsnMxiUzB1y6dFw3352
Нура Нарматова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F995198%2FK7CTnmv9bsdKDZGRE5su1A3865%2Forig&cbir_id=995198%2FK7CTnmv9bsdKDZGRE5su1A3865
Ильгиз Капаров https://vk.com/naranbulat
Самаш Аманова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1364603%2FUfTZp1GXuGIYXbjBwXlKXw4443%2Forig&cbir_id=1364603%2FUfTZp1GXuGIYXbjBwXlKXw4443
Алинка Малинка
https://www.instagram.com/anarabatyrkhan/
Аружан Абдипова https://www.instagram.com/p/B-bbl4up5KX/
Диана Кия https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1659770%2Fvqlajf54LmCaw7OefUsnew3167%2Forig&cbir_id=1659770%2Fvqlajf54LmCaw7OefUsnew3167
Айнура Касымова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1011126%2FcSo4TdV79xgULURTilLDQw3835%2Forig&cbir_id=1011126%2FcSo4TdV79xgULURTilLDQw3835
Эмилия Даниярова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F223960%2F1Qci_gTleL0bMrLe6CPd0A3746%2Forig&cbir_id=223960%2F1Qci_gTleL0bMrLe6CPd0A3746
Алина Асанова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F992953%2FPLK64oiiCpYwbTY30kleDg5345%2Forig&cbir_id=992953%2FPLK64oiiCpYwbTY30kleDg5345
Зулейха Абдувалиева https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F4592824%2FP-dkpSH6CvYnZogFoPac8Q9724%2Forig&cbir_id=4592824%2FP-dkpSH6CvYnZogFoPac8Q9724
Айгул Туркменова https://charmelle-co.ru/procedury/strizhka-amerikanka-na-srednie-volosy.html
Расул Курманбекова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F2404260%2FhQvuv-1VFdlasd_N66fGSA1609%2Forig&cbir_id=2404260%2FhQvuv-1VFdlasd_N66fGSA1609
Али Алиев https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1584829%2FlbzgdXqyLitHs5dUrp3dkw8282%2Forig&cbir_id=1584829%2FlbzgdXqyLitHs5dUrp3dkw8282
Мария Шаршеева https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F2395049%2FJDfKV8L4jjZOvgbo21IyLA9428%2Forig&cbir_id=2395049%2FJDfKV8L4jjZOvgbo21IyLA9428
Азат Асанов https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F60200%2FiJr2I_-avhCD_ZT1WcJ6XA2488%2Forig&cbir_id=60200%2FiJr2I_-avhCD_ZT1WcJ6XA2488
Медина Асылова https://vk.com/id14685793?z=photo14685793_335620591%2Fphotos14685793
Сымык Автандилов https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F2497573%2Fgx6RX_VGtpdvkzbHtZWdfw1546%2Forig&cbir_id=2497573%2Fgx6RX_VGtpdvkzbHtZWdfw1546
Аля Ким https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1771197%2Fy3ShciS8NRp-dmcldjRAwQ0649%2Forig&cbir_id=1771197%2Fy3ShciS8NRp-dmcldjRAwQ0649
Нуркулова Океана https://comode.kz/post/zvezdy-kotorye-vygljadjat-kak-starshie-sestry-svoih-docherej
Эльмира Кудайбергенова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1023282%2FW5IGbJWJ4wperfqvMKeNzg3963%2Forig&cbir_id=1023282%2FW5IGbJWJ4wperfqvMKeNzg3963
Beautystyle Home https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1961703%2F8Sv-dBicyr8fZ-1KeaAzZQ7699%2Forig&cbir_id=1961703%2F8Sv-dBicyr8fZ-1KeaAzZQ7699
Лика Орозова https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F813584%2FSgMd3MK65DLJ9ekk1EF0NQ8889%2Forig&cbir_id=813584%2FSgMd3MK65DLJ9ekk1EF0NQ8889
Тимур Горобец
Азис Азисов https://vestnikkavkaza.net/articles/Sami-Yusuf-voice-of-the-peace.html
Erkebaevic Tolik Erkebaevic https://yandex.ru/images/search?rpt=imageview&url=https%3A%2F%2Favatars.mds.yandex.net%2Fget-images-cbir%2F1054492%2FyQb5P6ebriMgcEWVsMzJmg1581%2Forig&cbir_id=1054492%2FyQb5P6ebriMgcEWVsMzJmg1581
Нурзаман Бостеков
Батыр Чимкирик