Депутаттыкка талапкерлердин билдирүүлөрүн онлайн-текшерүү

Теледебат учурунда парламенттик шайлоого аттанган партия өкүлдөрүнүн билдирүүлөрүн онлайн режиминде текшеребиз.

30 -сентябрь күнү коомдук телеканалдагы дебатка төмөнкү талапкерлер катышты:

Алтынбек Сулайманов – «Бир Бол»,

Асель Атабекова – «Кыргызстан»,

Мирлан Жээнчороев – «Республика»,

Темирбек Асанбеков — «Мекен Ынтымагы»,

Нуржигит Кадырбеков – «Ыйман Нуру»

Билдирүүлөргө баа берүүдө factcheck.kg  төмөнкү көрсөткүчтөрдү пайдаланат:

  • Ырастоолор.

Фактыларды камтыган ырастоолор же кандидаттардын ой-пикирин камтыган билдирүүлөр.

  • Убадалар.

Сунуш түрүндөгү билдирүүлөр же убадалар.

Бул көрсөткүчтөр аныкталган соң, төмөнкү бүтүм чыгарылат.

Ырастоолор:

  1. Жалган – дооматтарды четке каккан фактылык далилдерге ээ. Жаңылуулар да бул категорияга кирет.
  2. Чындык – билдирүүлөрдү тастыктаган фактылык далилдерге ээ. Ошол эле учурда так эмес бирок тегеректелген, анчалык деле айырмачылыгы жок билдирүүлөрдү камтышы ыктымал (мүмкүн)
  3. Манипуляция – логикалык каталары бар билдирүүлөр, ошондой эле фактыларды атайлап бурмалоо же жашыруу.
  4. Жартылай чындык – так эмес жана фактылык каталар бар ырастоолор, бирок айтылган сөздөрдүн көпчүлүгү текшерилгенде тастыкталат.

Убадалар:

Ченемсиз – келечекте ырастап, тастыктоого мүмкүн болбогон убадалар.

Текшере турган так көрсөткүчтөр жок. Мисалы, “биз пенсияны көтөрүүнү пландап аатабыз”.  Айтылган убадада пенсиянын канча сомго көтөрүлө турганы тууралуу маалыматты камтыбайт, пландаштырылган иш-чаранын конкреттүү көрсөткүчү жок.